Từ Hán-Việt là gì?

Từ Hán-Việt là gì?
Tác·giả: Đặng Hải Nguyên.

“Các tiếng mà Người Việt·nam đọc Hán-tự (Chinese character) theo âm Việt, giọng Việt”, chẳng·hạn như “điểm·tâm” (breakfast), “vị·tinh” (bột·ngọt, MSG or Monosodium Glutamate), “đơn·giản” (simple), vv., là “tiếng Việt mới”. “Mới” vì chúng được du·nhập vào Việt·nam sau·khi Trung·hoa xâm·lăng và thống·trị Nước Việt nam. Những tiếng Việt mới này bổ·sung và làm phong·phú thêm “tiếng Việt thuần·tuý” là thứ tiếng·nói đã có trước khi chúng·ta bị Trung·hoa đô·hộ. Người Trung·hoa khi nghe Người Việt·nam nói “tiếng Việt mới” này, họ chẳng hiểu gì·cả! Là Người Việt·nam chân·chính, chúng·ta có nên gọi “tiếng Việt mới” này là “tiếng Hán-Việt” và gọi tổ·hợp các chữ·cái Việt và chữ·cái La·tinh để biểu·thị tiếng·nọ́i Việt là từ hay từ·ngữ (word) Hán-Việt chăng?

Chúng·ta có·thể ví quá·trình hình·thành và phát·triển của “tiếng Việt mới” như một con nhộng xấu·xí chui ra khỏi cái kén, lột xác thành cánh bướm với vẻ·đẹp muôn màu, tung·tăng khắp nơi. Tôi gọi “tiếng Việt mới” đã được lột xác này (chẳng·hạn như “điểm·tâm”, “vị·tinh”, “đơn·giản”, vv.) là tiếng Việt·nồm hay tiếng Nồm hay hậu-Nôm (post-Nôm) hay tiếng Nam (Việt·nam). Đây là những khái·niêm mới được dùng để chỉ các âm đọc các ký·tự Hán theo âm Việt, khác với âm đọc của phương Bắc (Trung·hoa). Khi dùng chữ·cái La·tinh để ghi các tiếng Việt·nồm— một trăm phần·trăm Việt từ hình·thức đến nội·dung— chúng trở·thành chữ·viết Việt. Chúng·ta gọi chữ·viết Việt mang hệ·thống ý·nghĩa riêng của Tiếng Việt mới này là từ Việt·nồm (Nồm word). Tiếng Việt·nồm phát·triển theo quy·luật mang tính hệ·thống, tính nội·sinh theo hệ·thống riêng, ngữ·dụng (pragmaticality) riêng của ngôn·ngữ Việt, chứ không phát·triển theo ngôn·ngữ Trung·hoa.

Hơn ngàn năm nội-thuộc Nước Trung·hoa (China), Người Việt phải học Hán-tự… nhưng chúng·ta phát·âm (pronounce) theo âm Việt của mình thay vì âm Trung·hoa. Điều này đã phát·sinh ra ngôn·ngữ mới song·song với Tiếng Nôm bản·địa do tinh·thần quật·cường, và một phần do sự phản·kháng tiêu·cực của Người Việt·nam nhằm chống lại giặc ngoại-xâm quá hung·hăng, tàn·bạo trước sự cấm·đoán nghiêm·khắc của các chính·quyền phong·kiến Trung·hoa, chẳng·hạn như tru·di tam-tộc có·nghĩa·là giết sạch ba đời cả dòng họ bên nội và bên ngoại tất·cả những ai sử·dụng Tiếng Việt cổ (tiếng·nói và chữ·viết), và nhất là do chính·sách “phần thư khanh Nho”— có·nghĩa·là “đốt sách và chôn sống học·trò— của Tần Thỉ Hoàng? Có·thể vì·vậy mà chữ·viết Việt cổ đã hoàn·toàn bị xoá sạch, không còn một vết·tích chăng?

“Tiếng Việt·nồm” hay nói ngắn gọn là “Tiếng Nồm” là ngôn·ngữ mới bổ·sung và làm phong·phú thêm “Tiếng Việt·nôm” hay nói gọn là “Tiếng Nôm” (Xin mở ngoặc giải·thích thêm, “Tiếng Việt·nôm” hay “Tiếng Nôm” là hai từ mới được dùng để chỉ tiếng thuần-Việt bao·gồm tiếng Kinh (Việt) và tiếng gốc Nam-Á.) “Tiếng Việt·nồm” là biểu·tượng của sự phản·kháng trước sự xâm·lăng văn·hoá của Trung·hoa, là sự đồng·hoá ngược·lại ngôn·ngữ Trung·hoa, là chiến-lợi-phẩm, là chiến-tích oai·hùng của ông·cha chúng·ta; đây không phải là tiếng vay·mượn. Tôi không thấy có lý·do chính·đáng nào để đối·xử phân·biệt (treat differently) hoặc kỳ·thị (discriminate) các từ Việt·nồm.

Ngày·nay, “Tiếng Việt·nồm” đã trở·thành một phần không thể tách·rời của Tiếng Việt·nam với âm·hưởng Việt hoàn·toàn, chữ·viết, cách viết khác hoàn·toàn với Tiếng Trung·hoa— hy·vọng ngày càng có nhiều “Tiếng/từ Việt·nồm” sẽ trở·thành từ thuần-Việt như các từ gốc Nam-Á— thế·nhưng theo thói quen, chúng·ta vẫn gọi chúng là “tiếng Hán-Việt” hay “từ Hán-Việt”. Xin đừng lầm·lẫn! Tại·sao một·số trong chúng·ta vẫn cứ muốn chui trở·lại vào chiếc kén chật hẹp này? Có bao·giờ bạn nghĩ đây là điều phi·lý, cần được đánh·giá và suy·nghĩ lại? May·thay cũng có một·số không ít người gọi chúng là “tiếng Nho-Việt” hay “từ Nho-Việt”.

Cái tên “từ Hán-Việt”— đã và đang bị lạc·dẫn để chỉ chữ·viết Việt dùng chữ·cái La·tinh để biểu·thị tiếng Việt·nồm— là rào·cản chính của bước phát·triển của ngôn·ngữ Việt, làm cản·trở hoặc làm chậm tiến·trình Việt·hoá “Tiếng/từ Việt·nồm” trở·thành từ thuần-Việt như các từ gốc Nam-Á.

Mỗi ngày đều có hàng chục, hằng trăm từ·ngữ mới ra·đời do cuộc·sống xã·hội luôn biến·đổi, phát·triển cùng sự tiến·bộ của loài·người. Bản·thân ngôn·ngữ Việt cũng phải tự tạo thêm các tiếng mới, từ·ngữ mới để đáp·ứng với những đòi·hỏi mới phát·sinh từ những nhu·cầu mới. Việc vay·mượn một·số từ·vựng mới của các ngôn·ngữ khác·nhau để diễn·đạt những khái·niệm mới là điều không·thể·tránh·khỏi (unavoidability), nhất là trong thời·đại toàn·cầu·hoá.

Trong hơn 100 năm Việt Nam bị Pháp đô·hộ, ngoài những “tiếng Hán-Việt” hay từ “Hán-Việt thực·sự”, đúng với ý·nghĩa đích·thực của nó, chẳng·hạn như “tỉm xắm”, “hủ tíu”, “mì chính”, ‘dimsum’, ‘wèi jīng’, vv., đã vay·mượn của tiếng Quảng·đông (Guangdong), và tiếng Trung·hoa, Tiếng Việt còn có thêm các từ mới của Tiếng Pháp. Các từ vay·mượn (loan word) của Tiếng Pháp được tạo ra bằng cách phiên·âm một·cách gần·đúng các âm của tiếng Pháp tương·tự như cách mà chúng·ta phiên·âm tiếng Trung·hoa để tạo từ “Hán-Việt” (không phải từ Việt·nồm) hoặc cắt bớt một·số vần của Tiếng Pháp, chẳng·hạn như từ “ô·tô” (au·to-mobile, xe hơi), ngoài các “từ Pháp-Việt” như “bù·loong” (boulon, ốc·vít), săm (chambre à air, ruột·bánh·xe), lốp (enveloppe d’une chambre à air, vỏ·bánh·xe), phanh (freiner, thắng), vv., chúng·ta còn có “từ Nga-Việt” như “Bôn·xơ·vít”, vv., và “từ Anh-Việt” như “công·ten·nơ” (container), vv.

Hãy chịu khó nhìn vào ngôn·ngữ của những quốc·gia Tây·phương. Họ cũng đã, đang và sẽ vay·mượn các tử-ngữ (dead language) La·tinh và Hy·lạp như chúng·ta vay·mượn các tử-ngữ và tiệt-ngữ (extinct language) của Trung·hoa. Có nhiều từ·ngữ, thuật·ngữ của phương Tây (the West) vay·mượn La·tinh và Hy·lạp nhưng Người·tây·phương (Westerner)— người Tây·phương (Western people) — đều gọi các tiếng vay·mượn này là “word” hay “English word” nhưng họ không luôn miệng gọi đó là từ Latin-English, từ Greek-English, vv., như cách chúng·ta thường gọi các từ vay·mượn từ nước ngoài, chẳng·hạn như từ Hán-Việt hay từ Hoa-Việt (Chinese-Vietnamese word), từ Pháp-Việt (French-Vietnamese word), từ Nga-Việt (Russia-Việt word), từ Anh-Việt (English-Vietnamese word), vv., tuy·nhiên trong các từ·điển, Người Anh, Người Pháp, vv., họ ghi·rõ các gốc·gác La·tinh hoặc Hy·lạp của các từ ngoại-nhập, không chút gì tự·ti, mặc·cảm cả! Người·tây·phương nói gốc·gác của các từ đúng lúc đúng chỗ, chứ không bạ đâu nói đó một·cách bừa·bãi như Người Việt, cứ mở miệng ra là gọi nó là từ “Hán-Việt” một·cách vô·tội·vạ, không cần biết ra·sao, ngay·cả khi ngậm miệng lại trong đầu cũng nghĩ đến nó là “từ Hán-Việt” một·cách vô·ý·thức?

Hãy liên·tưởng việc Người Việt·nam (Vietnamese) cứ mở miệng ra là  gọi tên “từ Hán-Việt” một·cách bừa·bãi, bạ đâu nói đó… khi có nhu·cầu… với việc phóng·uế bừa·bải: Phàm là con·người, việc đi·tiêu, đi·tiểu là tất·yếu, và là lẽ tự·nhiên, nhưng không vì lẽ đó mà tiện đâu cứ tiêu-tiểu bừa·bãi nơi đó. Thử tưởng·tượng mọi·người Việt·nam lớn, bé, già, trẻ, vv., không cần biết mình đang ở đâu, cần tè thì cứ tè, cần ị thì cứ ị thoải·mái dọc theo ven·đường, góc phố khang·trang, vv., khi ấy con đường sạch, đẹp… của chúng·ta sẽ trở·nên nồng·nặc, hôi·thúi… như thế·nào? Nếu cả ấp, cả xã, cả huyện, cả tỉnh, cả nước đều phóng·uế bừa·bãi… thì mùi hôi·thúi sẽ ra·sao, và người nước·ngoài sẽ nghĩ sao về Nước Việt Nam? Người·tây·phương nói gốc·gác của các từ vay·mượn đúng lúc đúng chỗ, chẳng khác gì họ đi·tiêu, đi·tiểu đúng nơi quy·định, sử·dụng nhà vệ·sinh đúng tiêu·chuẩn—  hố·xí hai ngăn, ba ngăn, có lỗ thông hơi— sau một thời·gian dài, phân và nước tiểu sẽ bị phân·huỷ, không còn toát·ra mùi hôi·thúi ban đầu, và được dùng để bón cây, giúp cây·cối xanh·tươi tạo·ra nhiều hoa thơm, trái ngon, ngọt…

Hãy sử·dụng thuật·ngữ “từ Hán-Việt” để chỉ các từ phiên·âm tiếng Quảng·đông và tiếng Trung·hoa được ghi bằng chữ·cái La·tinh và theo cách Việt Nam, và cũng để chỉ các bính·âm (pinyin) được ghi bằng chữ·cái La·tinh như ‘dimsum’, ‘wèi jīng’, vv., theo cách và theo âm Bắc·kinh (Beijing) các ký·tự Trung·hoa (Chinese character); đây chính là tiếng Trung·hoa hay tiếng Hán-Việt đích·thực, và tiếng Quảng·đông nay đã trở·thành một phương·ngữ Trung·hoa. Cần chọn một cái tên khác ngoài cái tên “từ Hán-Việt” để vô·hiệu·hoá ý·đồ nhằm biến Tiếng Việt thành một trong những phương·ngữ của Trung·hoa!

Hãy vứt·bỏ thói·quen dùng thuật·ngữ “tiếng Hán-Việt” để chỉ những tiếng mà Người Việt đọc Hán-tự theo âm Việt, giọng Việt, một trăm phần·trăm Việt, và hãy vứt·bỏ tên gọi “từ Hán-Việt” để chỉ hệ·thống chữ·viết mới dùng chữ·cái— thay vì dùng Hán-tự— để biểu·thị tiếng Việt, âm Việt mới này. Việc áp·đặt tên gọi “tiếng/từ Hán-Việt” để chỉ Tiếng Việt mới— hoàn·toàn Việt từ hình·thức đến nội·dung— là điều cần nên tránh, bởi·lẽ chúng không phản·ánh đúng bản·chất Việt·nam (âm Việt, giọng Việt và chữ·viết Việt). Danh không chính thì ngôn không thể thuận được. Hơn·thế·nữa (Moreover), nó khiến Người Việt·nam mang tâm·lý tự·ti mặc·cảm về Tiếng Việt.

Tiếng Việt chỉ có·thể vững-tiến một·khi (once) mỗi Người Việt·nam tự·mình tháo·bỏ chiếc vòng kim·cô “cái tên gọi từ Hán-Việt”—  một dấu·ấn nô·lệ văn·hoá Trung·hoa— trên đầu của chính mình. Mong lắm thay!

– – · o O o o · – –

Các bài viết với cùng chủ·đề của các tác·giả khác:

Không có cái gọi là “từ Hán Việt”. Tác·giả Hà Văn Thùy
http://huunguyenddk.blogspot.com/2014/02/khong-co-cai-goi-la-tu-han-viet.html

Từ Hán-Việt
http://vi.wikipedia.org/wiki/Từ_Hán-Việt

Từ Việt·nồm hay từ Nồm là gì?

Từ Việt·nồm hay từ Nồm là gì?
Đặng Hải Nguyên.

Người Việt (Vietnamese) từ ngàn xưa đã có tiếng·nói riêng của mình. Tiếng Việt (Vietnamese) có từ·pháp riêng, ngữ·pháp riêng, cú·pháp riêng, văn·phạm riêng và có cả chữ·viết (script) riêng— đó là chữ “nòng·nọc”— trước khi bị Trung·hoa đô·hộ.

Tiếng Nôm là tiếng thường được chúng·ta gọi là tiếng thuần Việt— gồm tiếng Kinh (Việt) và tiếng gốc Nam-Á— chúng·ta có 7.164 tiếng Nôm đơn (chỉ tính những tiếng có·ý·nghĩa và  chưa tính những tiếng không·ý·nghĩa) và được ghi bằng 31.577 Nôm-tự hay ký·tự Nôm (Nôm character) tuỳ theo ý·nghĩ của mỗi tiếng. Ví·dụ:
Tiếng (sound) ‘lu·xu·bu’ là một tiếng Nôm có·ý·nghĩa, do ba tiếng không·ý·nghĩa ‘lu’, ‘xu’ và bu’ hợp·thành. Các nhà ngôn·ngữ (linguist) gọi “lu·xu·bu” là từ đa·âm·tiết (polysyllabic word), nói chính·xác hơn là từ tam·âm·tiết (trisyllabic word) gồm·có ba âm·tiết (syllable) ‘lu’, ‘xu’ và bu’.
Tiếng ‘rực·rỡ’ là một tiếng Nôm có·ý·nghĩa, do hai tiếng ‘rực’ và ‘rỡ’ hợp·thành. Các nhà ngôn·ngữ gọi từ “rực·rỡ” là từ lưỡng·âm·tiết (disyllabic word) gồm·có ‘rực’ là âm·tiết có·ý·nghĩa (meaningful syllable) và ‘rỡ’ là âm·tiết  không·ý·nghĩa (meaningless syllable).
Cùng một tiếng (sound) ‘rực·rỡ’, nhưng ngày nay và ngày xưa ghi bằng hai loại chữ·viết (script) khác nhau. Ngày nay, sử·dụng hệ·thống chữ·viết dùng chữ·cái (quốc-ngữ nay) để ghi tiếng Việt, chúng·ta ghi là “rực·rỡ”. Ngày xưa, sử·dụng “hệ·thống chữ·viết dùng ký·tự Hán” (Chinese character script system) để ghi tiếng Việt, chúng·ta  ghi là “𤊧 𠒦”; đây là Nôm-tự (quốc-ngữ xưa), chữ Việt, do Người Việt·nam tạo·ra, không phải chữ Hán. Người Trung·hoa (Chinese) có xem cũng chẳng hiểu là gì. Nó chẳng khác gì khi ta so·sánh từ “rực·rỡ” với “rucro” trong “hệ·thống chữ·viết dùng chữ·cái (alphabetic script system) La·tinh hoặc hy·lạp! Người Anh, Người Pháp có đọc, hoặc xem “rucro” cũng chẳng hiểu gì cả! Đọc tiếp Từ Việt·nồm hay từ Nồm là gì?

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

1. Tiếng/từ Hán-Việt theo đúng ý·nghĩa là gì?
2. Tiếng/từ Việt·nồm hay tiếng/từ Nồm là gì? Chúng khác với tiếng/từ Hán-Việt ra·sao?
3. Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt” và gọi các tiếng Hán đã được Việt·hoá với âm·hưởng Việt hoàn·toàn bằng tên mới là “tiếng Việt·nồm” hay tiếng Nồm (post-Nôm), và chữ·viết dùng chữ·cái La·tinh — cách viết khác hoàn·toàn với chữ Trung·hoa (Hán-tự) —để biểu·thị “tiếng Việt·nồm” hay “tiếng Nồm” là “từ Việt·nồm” hay “từ Nồm” (post-Nôm). Đọc tiếp Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

Cần minh-định một số từ·ngữ trọng·yếu trong việc xác·lập tính chính-danh của Việt-ngữ

Cần minh-định một số từ·ngữ trọng·yếu (essential word) trong việc xác·lập chủ·quyền và tính chính-danh của Việt-ngữ.

Tác·giả: Đặng Hải Nguyên

Nội·dung

1. Đặt vấn·đề.
2. Hán-tự hay Hoa-Hán-tự hay Ký·tự Hoa-Hán.
3. Nho-tự hay Việt-Hán-tự hay ký·tự Việt-Hán.
4. Từ Hán-Việt hay từ Hoa-Việt, từ Pháp-Việt, từ Nga-Việt, từ Anh-Việt.
5. Từ Việt·nồm hay từ Nồm khác với từ Hán-Việt; Nho-tự khác với Hán-tự.
6. Nôm-tự (Nôm character) còn được gọi là chữ Nôm (Nôm script) là quốc-ngữ xưa của Người·việt.
7. Cần phân·biệt rạch·ròi các từ·ngữ: Nôm, Nồm và Hán-Việt.
8. Tóm·lược.

Đọc tiếp Cần minh-định một số từ·ngữ trọng·yếu trong việc xác·lập tính chính-danh của Việt-ngữ

Tản·mạn về mảng từ Hán-Việt trong Tiếng Việt

Tản Mạn Về Mảng Từ Hán Việt Trong Tiếng Việt
Cao Tự Thanh

Vài năm trước, nhiều người đã hăng hái bàn tới việc dạy lại chữ Hán cho học sinh phổ thông, nhưng dù sao thì nói vẫn dễ hơn làm, vả lại muốn dạy chữ Hán thì trước hết phải đào tạo được một đội ngũ thầy cô để dạy chữ Hán, mà thứ kiến thức này xem ra lại không dễ dạy thêm như các môn Anh Văn, Toán, Lý. Cho nên dường như các nhà Về Nguồn Học đã chán không muốn đeo đuổi mục tiêu ít thực tế và không kinh tế ấy nữa, có điều mảng từ Việt Hán trong tiếng Việt vẫn tồn tại với nhiều vấn đề khiến những người đọc sách phải quan tâm
Phát triển nhiều năm trong môi trường văn hóa Việt Nam, mảng từ Việt Hán trong tiếng Việt có rất nhiều khác biệt với mảng từ Hoa Hán. Đọc tiếp Tản·mạn về mảng từ Hán-Việt trong Tiếng Việt

Tại·sao chỉ có Việt Nam đổi hệ·thống chữ·viết biểu·ý sang hệ·thống chữ·viết dùng chữ·cái La·tinh?

Tại sao chỉ có Việt Nam đổi hệ thống chữ viết biểu ý (ký tự – character) từ Nôm tự (quốc ngữ xưa) sang hệ thống chữ viết biểu âm (chữ cái – letter) dùng chữ cái La tinh (quốc ngữ nay) trong khi các quốc gia đồng văn khác như Trung Hoa, Nhật Bản và Cao Ly (Triều Tiên hay Hàn Quốc) thì không?

A. Trước hết, tôi xin được điểm qua một cách khái quát về hệ thống chữ viết.
Trên thế giới, có nhiều hệ thống chữ viết khác nhau, nhưng tựu chung lại chỉ có hai hệ thống: chữ biểu âm và chữ biểu ý.
Trong hệ thống chữ biểu âm, mỗi biểu tượng (symbol) hoặc ký hiệu (notation) còn được gọi là ký tự (character), nhưng các ký tự in được (printable character) được sử dụng để đại diện cho mỗi âm hay âm vị còn được gọi là chữ cái (letter). Chẳng hạn như chữ Latin, chữ Ả Rập, chữ Hindu, hiragana (平假名 Bình giả danh) và katakana (片假名 Phiến giả danh) của Nhật Bản. Bảng chữ cái (alphabet) của một số hệ thống chữ viết biểu âm là cơ sở để dựa vào đó con người diễn đạt tiếng nói thành từ (word), cụm từ (phrase). Sau đây là các bảng chữ cái tiêu biểu của một số hệ thống:

Latinh: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.
Hy Lạp: Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω.
Hebrew: (đọc từ phải sang trái) א, ב, ג, ד, ה, ו, ז, ח, ט, י, כ, ל, מ, נ, ס, ע, פ, צ, ק, ר, ש, ת.
Đọc tiếp Tại·sao chỉ có Việt Nam đổi hệ·thống chữ·viết biểu·ý sang hệ·thống chữ·viết dùng chữ·cái La·tinh?

Người Hán đưa Hán-tự vào Việt Nam với chủ ý tốt?

Dân tộc Việt chúng ta đã kiên cường chiến đấu và may mắn còn trường tồn trước cuộc xâm lăng của ngoại bang. Cuộc xâm lăng và đồng hoá của nhà Hán Trung Hoa. Cuộc đô hộ của thực dân Pháp… Trong cái rủi có cái may, cùng với lòng yêu nước và tính bất khuất, chúng đã tay không cướp vũ khí của địch. Giành lấy chiến thắng bằng sự hy sinh dũng cảm. Chúng ta đã sử dụng vũ khí Hán tự theo cách của mình. Chúng ta đọc câu Hán tự (chữ Trung Hoa) hoặc Nho tự “我 爱 我 的 语 言” theo âm Việt “Ngã ái ngã đích ngữ ngôn” của ta. Tiến xa hơn một bước, chúng ta đã sửa đổi vũ khí đó cho hợp với ta. Đó là Nôm tự hay Chữ Nôm. Ta dùng “倅 腰 㗂 芾 倅” để ghi câu nói “Tôi yêu tiếng nước tôi“. Đến thời Pháp thuộc, người Pháp đã mang chữ viết, dùng chữ cái (mẫu tự) abc để ghi âm Việt, thông qua các cha cố với mục đích truyền bá đạo Công giáo La mã (Roman Catholic). Nhờ vậy, chúng ta có từ Nho Việt hoặc Tiếng Nho Việt, ghi bằng chữ cái La tinh. Người Trung Hoa không hiểu một chút nào cả khi xem, cũng như nghe ta đọc câu tiếng Nho Việt “Ngã ái ngã đích ngữ ngôn”. Câu “Tôi yêu tiếng nước tôi” mà chúng ta viết bằng Tiếng Việt ngày nay là kết quả của một sự dung hợp hài hoà giữa từ thuần Việt và từ Nho Việt. Nhờ vũ khí “quốc ngữ”, chúng ta đã chiến thắng được giặc dốt. Chúng ta đã được quốc tế công nhận là quốc gia đứng hàng thứ sáu về ít người mù chữ so với hơn trăm quốc gia trên thế giới.
Phải chăng “quốc ngữ” là do ngoại bang tạo ra với chủ ý tốt cho chúng ta? Tặng phẩm hay chiến lợi phẩm? Công trạng về quốc ngữ bao gồm cả từ thuần Việt lẫn từ Nho Việt còn tuỳ thuộc vào ý thức và cách nhìn của mỗi người chúng ta. Thiết nghĩ dựa vào quyền lợi của dân tộc để đáng giá là một khía cạnh không thể thiếu! Xin nhường lại để mỗi người tự suy xét.

Đặng Hải Nguyên